Hòa Thượng Hộ Tông

C? Ð?i lão Hòa thu?ng H? Tông, th? danh Lê Van Gi?ng, con c? ông Lê Van Nhu và c? bà Ðinh Th? Giêng, sinh nam 1893 t?i làng Tân An, huy?n Tân Châu, t?nh Châu Ð?c.

Ngài tru?ng thành và l?p nghi?p t?i x? Campuchia. M?c dù là m?t công ch?c uy tín, m?t bác si tài nang mà du?ng công danh dang m? ra r?ng r?, nhung du?ng nhu v?n có túc duyên v?i Ð?o nên Ngài th?y công danh ch? là ?o ?nh, h?nh phúc ch?ng khác mây suong, Ngài thu?ng t? nh?:

“Ðu?ng th? m?t mù tram nam d?y t?i
C?a thi?n thanh t?nh muôn ki?p nên duyên”.

Ð?n nam 32 tu?i, nh? có nh?ng linh th? nhi?m m?u th?c t?nh, Ngài quy?t thoát ly nh?ng cám d? tr?n t?c và phát tâm tìm d?o.

Nhung th?y ra ?o ?nh cõi tr?n là m?t vi?c, còn tìm ra du?c con du?ng chân chánh d? thoát ly cu?c d?i m?ng huy?n là m?t vi?c hoàn toàn khác. Ngài dã th? qua nhi?u pháp môn tu t?p nhu ni?m kinh, trì chú, an chay, nh?n dói, luy?n don, kh? h?nh, v.v… v?i t?t c? n? l?c chuyên c?n c?a m?t ngu?i cu si t?i gia, nhung Ngài s?m nh?n ra r?ng dó cung ch? là ?o ?nh nhu chính ?o ?nh cu?c d?i mà tru?c dây Ngài dã th?y.

May s?n có can duyên c? túc, tâm d?o chuyên trì, ý chí kiên d?nh, Ngài dã vu?t qua m?i th? thách cam go trên du?ng tìm d?o, cu?i cùng Ngài dã gõ dúng c?a chánh pháp. M?t v? chon su dã ch? bày cho Ngài Ph?t Giáo Nguyên Th?y. Nhu du?c u?ng nu?c t?n ngu?n, tâm tánh m? khai, trí tu? thông su?t, Ngài dã li?u ng? du?c B?n S? Th?t. Con du?ng Bát Chánh Ð?o m? ra tru?c m?t nhu m?t thông l? gi?i thoát tuy?t v?i. T? dó, Ngài chuyên tâm th?c hành h?nh b? thí, trì gi?i, tham thi?n.

Ngài cúng du?ng d?n hàng ngàn Tang chúng, xây d?ng tru?ng Ph?t h?c, trùng tu chùa, tháp, Tang du?ng, t?o l?p liêu, th?t, t?nh xá trong r?ng sâu cho các v? th? h?nh d?u dà chuyên tu thi?n quán. Và chính Ngài, m?c dù còn là m?t cu si t?i gia, có gia dình v?i 6 ngu?i con, dã n?i ti?ng v? phuong di?n hành thi?n.

G?p du?c chánh pháp, Ngài ph?n kh?i khuy?n khích b?n bè thân h?u cùng nhau tu t?p. Ngài l?p chùa Sùng Phu?c t?i Campuchia d? hu?ng d?n Vi?t ki?u th? Bát Quan Trai Gi?i. B?y gi?, chu Tang và thi?n tín g?i Ngài là A-cha Gi?ng v?i lòng m?n m? bi?t on. Chùa d?n d?n có dông chu Tang và thi?n tín. Ngài b?t d?u d?ch kinh sách ra ti?ng Vi?t, trong dó có Kinh Nh?t Hành cu si, Kinh T?ng Chu Tang và b? Lu?t Xu?t Gia là nh?ng d?ch ph?m d?u ti?n vô cùng quý giá.

Kho?ng th?p niên 1930, Ngài và m?t s? d?o h?u uyên thâm d?o lý nhu c? Nguy?n Van Hi?u thu?ng v? Sài Gòn thuy?t gi?ng, nh? th? dã quy t? dông d?o Ph?t t? hu?ng v? giáo lý uyên nguyên c?a Ð?c Ph?t. M?t ngôi chùa Ph?t Giáo Nguyên Th?y dâu tiên t?i Vi?t Nam dã du?c thành l?p nam 1938 t?i Gò Dua, Th? Ð?c, dó là T? Ðình B?u Quang ngày nay.

Cung trong nam dó, nh?n th?y dã d?n lúc không còn thích h?p v?i d?i s?ng t?i gia mà Ð?c Ph?t g?i là “d? l?m b?i tr?n”, Ngài dã quy?t chí xu?t gia, ch?n d?i s?ng “không gia dình tr?ng b?ch nhu v? ?c” d? có th? chuyên tâm thi?n quán. R?m tháng 10 nam 1941, Ngài dã th? d?i gi?i v?i Ð?c Vua Sãi Chun Nat.

Ð?c Vua Sãi nh?n ra ngu?i d? t? m?i xu?t gia c?a mình là b?c pháp khí có th? lãnh tr?ng trách Nhu Lai s? gi?, nên không ng?n ng?i giao phó cho Ngài s? m?ng truy?n trao Chánh Pháp Nguyên Th?y v? x? Vi?t Nam, và chính t?i chùa B?u Quang, Ngài dã khai pháp h?i d?u tiên d? th?p lên ng?n du?c chân lý r?i soi vào lòng ngu?i dân Vi?t.

Ðu?c th?m nhu?n pháp vu, ch?ng bao lâu sau khi Ngài v? nu?c m? d?o, chu Tang và tín d? Ph?t Giáo Nguyên Th?y Vi?t Nam ngày càng xuong th?nh. Nam 1958, Ngài cùng v?i Hòa thu?ng Thi?n Lu?t, Hòa thu?ng B?u Chon, Hòa thu?ng T?nh S?, Pháp su Thông Kham và nhi?u v? cao Tang tài d?c khác dã d?ng ra thành l?p Giáo H?i Tang Già Nguyên Th?y Vi?t Nam. Ngài du?c tôn c? ch?c v? Tang Th?ng d?u tiên c?a Ban Chu?ng Qu?n Giáo H?i.

Chánh Pháp dã du?c lan truy?n, nhi?u ngôi chùa và t?nh xá dã du?c xây d?ng, Ngài cùng v?i chu tôn Hòa thu?ng du?c s? ?ng h? c?a dông d?o tín d?, nh?t là c? Nguy?n Van Hi?u, dã thành l?p các chùa nhu K? Viên, Bàn C? nam 1947; Giác Quang, Ch? L?n 1950; Tam B?o, Ðà N?ng 1953; Pháp Quang, Gia Ð?nh và B?u Long, Th? Ð?c 1958; Tang Quang, Hu? 1959; Ð?nh Quang, Phi Nôm 1963; B? Ð?, Vung Tàu 1969; Nguyên Th?y, Cát Lái 1970.

Ð?n nam 80 tu?i, Ngài v?n du?c chu Tang th?nh c?u d?m nhi?m ch?c v? Tang Th?ng 2 nhi?m k? t? nam 1971 d?n nam 1974, và Ngài dã gi? v?ng con thuy?n Giáo H?i gi?a con phong ba bão táp c?a th?i cu?c lúc b?y gi?.

Cung nên nh?n m?nh r?ng vi?c du nh?p Ph?t Giáo Nguyên Th?y vào Vi?t Nam là m?t công d?c to l?n, b?i vì:

- V? phuong di?n tín ngu?ng, Ph?t Giáo Nguyên Th?y dã m? ra m?t chân tr?i m?i trong tu tu?ng Ph?t h?c Vi?t Nam.

- V? phuong di?n van hóa, Ph?t Giáo Nguyên Th?y dã dóng góp cho nu?c nhà kho tàng trí tu? c?a m?t v? Ph?t l?ch s?.

Nhung truy?n bá Ph?t Giáo Nguyên Th?y t?i Vi?t Nam ngay t? d?u dã g?p ph?i nh?ng tr? ng?i l?n lao:

- S? ch?ng d?i mãnh li?t c?a các h? phái Ph?t Giáo c? truy?n ?nh hu?ng màu s?c Trung Hoa.

- Th?i k? chi?n tranh nóng b?ng t?i Ðông Duong t? nam 1945.

- Tình tr?ng chia c?t d?t nu?c nam 1954 dã gi?i h?n con du?ng ho?ng pháp.

- Chính sách k? th? tôn giáo du?i th?i Ngô Ðình Di?m.

Kiên trì vu?t qua nh?ng tr? ng?i nhu th? dòi h?i ph?i có m?t h?nh nguy?n x? k? d? sinh, m?t lòng t? bi vô ng?i, m?t trí tu? thâm uyên và m?t tâm h?n d?i hùng d?i l?c c?a v? B? tát nhu Ngài dã phát nguy?n.

Nhung “Công thành thân thoái” là hành x? c?a b?c thi?n trí. Hon n?a Ngài dã th?y “Thiên d?a b?” thì “Hi?n nhân ?n” nên sau 80 tu?i Ngài lui v? ?n cu t?i chùa B?u Long, ngôi chùa do chính Ngài l?p ra và cung t?i dây Ngài dã d? l?i bi?t bao k? ni?m cu?i cùng tru?c khi viên t?ch.

M?t tu?n tru?c khi ra di, h?ng dêm Ngài th?y chu thiên hào quang chi?u sáng chung quanh c?c, Ngài nói v?i các d? t?: “Ta s?p ra di, và dang c?m th?y thanh thoát l? thu?ng. L? d?i có sinh có di?t, các con nh? tinh t?n tu hành.” Bi?t tru?c gi? t?ch di?t, sau khi s?p d?t m?i Ph?t s? cho Tang chúng và Ni chúng trong chùa, Ngài vi?t di chúc g?i Giáo H?i d? ch?n ngu?i th?a k?, d?ng th?i Ngài cúng du?ng t? s? d?n chu Tang t?i 33 ngôi chùa Ph?t Giáo Nguyên Th?y, t? ch?c trai tang, d? bát, thuy?t pháp 7 ngày t?i B? d? Ph?t c?nh,… cho d?n lúc 16 gi? 45 phút ngày 26 tháng 7 nam Tân D?u (nh?m th? Ba, ngày 25 tháng 8 nam 1981), Ngài dã an nhiên th? t?ch, hu?ng th? 88 tu?i.

Tru?c khi th? t?ch, Ngài r?t tr?m tinh sáng su?t, gi?ng gi?i c?n k? v? thi?n an-ban s? t?c cho hàng d? t?, và nh?c l?i l?i Ð?c Ph?t: “An trú hoi th? là an trú c?a các b?c Thánh”, r?i Ngài trút hoi th? cu?i cùng v?i m?t n? cu?i di?m trên nét m?t bình an tuoi t?nh.

L? Trà T? du?c c? hành m?t cách don gi?n theo l?i di chúc c?a Ngài vào lúc 9 gi? ngày 29 tháng 7 Tân D?u (th? sáu ngày 28 tháng 8 nam 1981) t?i h?a dài chùa B?u Long. Ð?c bi?t không h?n mà chu Tang v? d? l? Trà T? dúng v?i s? tu?i c?a Ngài là 88 v?. Kim quang du?c cung t?ng d?n h?a dài v?i s? hi?n di?n c?a dông d?o tín d?, kính thành c?u nguy?n trong không khí vô cùng trang nghiêm và xúc d?ng.

“Ngu?i di còn l?i n? cu?i 
Cho yêu thuong n?i tình ngu?i ngàn sau
Cho cây dom lá xanh màu
Cho trang sáng mãi nh?p c?u th?y chung”.

Ð? k?t thúc ti?u s? so lu?c này, xin nêu lên nh?ng d?c tính uu vi?t c?a Ngài mà các v? d?ng ph?m h?nh thu?ng h?t lòng ca ng?i:

  - Ngay th?ng, b?c tr?c, không thiên v?.

  - Gi?i lu?t nghiêm minh nhung bao dung t? ái.

  - M?c dù có nhi?u d? chúng nhung ua thích d?c cu thi?n t?nh.

  - M?c dù d?y d? t? s? cúng du?ng, nhung ua thích “tam thu?ng b?t túc”.

  - B? thí x? ly là h?nh n?i b?t nh?t c?a Ngài mà m?i ngu?i d?u bi?t.

V?i nh?ng công h?nh trên, Ngài qu? x?ng dáng là V? T? khai son Ph?t Giáo Nguyên Th?y Vi?t Nam v?y.

  Tho khuy?n tu c?a Hòa thu?ng H? Tông
 

Ðu?ng tr?n sao l?m cu?c bi ai
Th? s? khác nào ch?n chông gai
M?t m?t hoi s?u vòng gác tía
Mù mù gió th?m v? cân dai
Tram lo nghìn li?u gây oan trái
Nam m?i tháng mòn vu?ng nghi?p tai
Ð?y d? phu?c h?ng r?i cung b?
T?i tru?ng oan trái kh? li?n tay.

C?a Ph?t tháng ngày ch?ng th?m ai
Thi?n môn nào ph?i ch?n chông gai
Thanh son dâu qu?n khanh cùng tu?ng
T?nh th?t nào hay mão v?i dai
Muôn thu? an vui hành Bát Chánh
Ki?p tr?n thong th? lánh tam tai
Nên chang h?i khách công h?u g?m
Duyên k?t Ni?t-bàn du?c r?nh tay.

Nh?ng kinh sách do Ngài Hòa thu?ng H? Tông d?ch thu?t ho?c biên so?n:

                                                                     Theo : trungtamhotong.org