Kinh Vô Ngã Tướng

Kinh Vô Ngã Tu?ng
(Anattalakkhana Sutta)

NH?P Ð?

Kinh Vô Ngã Tu?ng là b?n Kinh th? hai do Ph?t thuy?t gi?ng, sau Kinh Chuy?n Pháp Luân.

Sau ngày Thành Ð?o du?i c?i cây B? d?, t?i B? d? d?o tràng, Ð?c Ph?t Thích ca di v? mi?n Nam, d?n x? Ba la n?i, tìm nam anh em ông Ki?u Tr?n Nhu, d? thuy?t gi?ng Chánh Pháp cho h? nghe.

T?i vu?n L?c Uy?n, Ngài gi?ng Kinh Chuy?n Pháp Luân cho nam v? tu si tru?c dây dã t?ng s?ng chung v?i Thái t? T?t d?t ta khi còn theo pháp tu Kh? h?nh. Trong b?n Kinh Chuy?n Pháp Luân, Ð?c Ph?t dã ch? r? con du?ng Trung Ð?o, trình bày c?n k? b?n Chon lý Nhi?m m?u (T? Di?u Ð?) và con du?ng dua t?i Thánh qu?, thoát kh?i c?nh Luân h?i và ch?ng d?c Ni?t Bàn, t?c là Bát Chánh Ð?o. Sau th?i pháp, ông Ki?u Tr?n Nhu (Kondanna) ch?ng du?c qu? v? Tu dà hu?n.

B?n v? tu si kia là các ông Bà-sa-ba (Vappa), B?t-d? (Bhaddiya), Ma-ha-nam (Mahanama) và Át-b? (Assaji) v?n chua ch?ng qu?. Ð?c Ph?t li?n luu l?i dây và gi?ng ti?p Kinh Vô Ngã Tu?ng, nh?m m?c dích giúp cho b?n v? tu si còn l?i du?c bu?c vào giòng nu?c Thánh. Nhu th?, Kinh Vô Ngã Tu?ng chính là b?n kinh th? nhì trong Tam T?ng Kinh Ði?n v?y.

* * *

Kinh van

1) M?t th?i Th? tôn ? Bàrànasi (Ba la n?i) t?i Isipatana (Chu Tiên do? x?), vu?n L?c Uy?n.

2) ? dây, Th? tôn nói v?i doàn nam v? T? kheo: "N?y các T? kheo". - Thua vâng, b?ch Th? tôn." Các T? kheo ?y vâng dáp Th? tôn. Th? tôn nói nhu sau:

3) - S?c, n?y các T? kheo, là vô ngã. N?y các T? kheo, n?u s?c là ngã, th?i s?c không th? di d?n b?nh ho?n, và có th? du?c các s?c nhu sau: "Mong r?ng s?c c?a tôi là nhu th? n?y! Mong r?ng s?c c?a tôi ch?ng ph?i nhu th? n?y!"

4) Và n?y các T? kheo, vì s?c là vô ngã, do v?y, s?c di d?n b?nh ho?n, và không th? có du?c các s?c: "Mong r?ng s?c c?a tôi nhu th? n?y! Mong r?ng s?c c?a tôi ch?ng ph?i nhu th? n?y!"

5) Th?, n?y các T? kheo, là vô ngã. N?y các T? kheo, n?u th? là ngã, th?i th? không th? di d?n b?nh ho?n, và có th? du?c th? nhu sau: "Mong r?ng th? c?a tôi nhu th? n?y! Mong r?ng th? c?a tôi ch?ng ph?i nhu th? n?y!"

6) Và n?y các T? kheo, vì th? là vô ngã, do v?y, th? di d?n b?nh ho?n, và không th? có du?c các th?: "Mong r?ng th? c?a tôi nhu th? n?y! Mong r?ng th? c?a tôi ch?ng ph?i nhu th? n?y!"

7) Tu?ng là vô ngã...

8) Các hành là vô ngã, n?y các T? kheo, n?u các hành là ngã, th?i các hành không th? di d?n b?nh ho?n, và có th? du?c các hành nhu sau: "Mong r?ng các hành c?a tôi nhu th? n?y! Mong r?ng các hành c?a tôi ch?ng ph?i nhu th? n?y!"

9) Và n?y các T? kheo, vì các hành là vô ngã, do v?y, các hành di d?n b?nh ho?n, và không th? có du?c các hành nhu sau: "Mong r?ng các hành c?a tôi nhu th? n?y! Mong r?ng các hành c?a tôi không ph?i nhu th? n?y!"

10) Th?c là vô ngã, n?y các T? kheo, n?u th?c là ngã, th?i th?c không th? di d?n b?nh ho?n, và có th? có du?c th?c nhu sau: "Mong r?ng th?c c?a tôi nhu th? n?y! Mong r?ng th?c c?a tôi ch?ng ph?i nhu th? n?y!"

11) Và n?y các T? kheo, vì th?c là vô ngã, do v?y, th?c di d?n b?nh ho?n, và không có th? có du?c th?c: "Mong r?ng th?c c?a tôi nhu th? n?y! Mong r?ng th?c c?a tôi ch?ng ph?i nhu th? n?y!"

12) N?y các T? kheo, các ông nghi th? nào? S?c là thu?ng hay vô thu?ng?

- Là vô thu?ng, b?ch Th? tôn.

- Cái gì vô thu?ng là kh? hay l?c?

- Là kh?, b?ch Th? tôn.

- Cái gì vô thu?ng, kh?, ch?u s? bi?n ho?i, có h?p lý chang khi quán cái ?y là: "Cái n?y là c?a tôi, cái n?y là tôi, cái n?y là t? ngã c?a tôi?"

- Thua không, b?ch Th? tôn.

13 - 15) - Th?... Tu?ng... Các hành...

16) Th?c là thu?ng hay vô thu?ng?

- Là vô thu?ng, b?ch Th? tôn.

- Cái gì vô thu?ng là kh? hay l?c?

- Là kh?, b?ch Th? tôn.

- Cái gì vô thu?ng, kh?, ch?u s? bi?n ho?i, có h?p lý chang khi quán cái ?y là: "C?i n?y là c?a tôi, cái n?y là tôi, cái n?y là t? ngã c?a tôi?"

- Thua không, b?ch Th? tôn.

17) - Do v?y, n?y các T? kheo, phàm s?c gì quá kh?, v? lai, hi?n t?i, thu?c n?i hay ngo?i, thô hay t?, li?t hay th?ng, xa hay g?n; t?t c? s?c c?n ph?i nhu th?t quán v?i chánh trí hu? nhu sau: "Cái n?y không ph?i c?a tôi, cái n?y không ph?i là tôi, cái n?y không ph?i là t? ngã c?a tôi."

18) Phàm th? gì...

19) Phàm tu?ng gì...

20) Phàm các hành gì...

21) Phàm th?c gì quá kh?, v? lai, hi?n t?i, thu?c n?i hay ngo?i, thô hay t?, li?t hay th?ng, xa hay g?n; t?t c? th?c c?n ph?i nhu th?t quán v?i chánh trí hu? nhu sau: "Cái n?y không ph?i c?a tôi, cái n?y không ph?i là tôi, cái n?y không ph?i là t? ngã c?a tôi."

22) Th?y v?y, n?y các T? kheo, b?c Ða van Thánh d? t? y?m ly d?i v?i s?c, y?m ly d?i v?i th?, y?m ly d?i v?i tu?ng, y?m ly d?i v?i các hành, y?m ly d?i v?i th?c. Do y?m ly, v? ?y ly tham. Do ly tham, v? ?y gi?i thoát. Trong s? gi?i thoát, trí kh?i lên: "Ta dã du?c gi?i thoát." V? ?y bi?t rõ: "Sanh dã t?n, Ph?m h?nh dã thành, nh?ng vi?c nên làm dã làm, không còn tr? lui tr?ng thái n?y n?a."

23) Th? tôn thuy?t nhu v?y. Nhóm nam v? T? kheo hoan h?, tín th? l?i Th? tôn d?y. Trong khi l?i d?y n?y du?c nói lên, tâm c?a nhóm nam v? T? kheo du?c gi?i thoát kh?i các l?u ho?c, không có ch?p th?.

(Ð?i T?ng Vi?t Nam: Tuong Ung B? Kinh,Quy?n 3, Ph?m Tham Luy?n, VII, trang 125 129 - T?ng Pali: Samyutta Nikaya, S,iii, 66)

* * *

Ð?i ý

Nh?m m?c tiêu phá s? ch?p ngã c? tin tu?ng sai l?m thân tâm n?y chính là Ta, Ð?c Ph?t gi?ng Kinh Vô Ngã Tu?ng cho nam v? T? kheo nghe, ch? rõ cách quán sát nhu th?t r?ng thân tâm nam u?n v?n ch?ng ph?i là Ta, ch?ng ph?i là c?a Ta, ch?ng ph?i là T? ngã c?a Ta.

Xin nh?c l?i, trong Kinh Chuy?n Pháp Luân, Ð?c Ph?t d?y:

- Noi Kh? d?: ...Tóm l?i, nam th? u?n là kh?.

- Noi T?p d? (nguyên nhon gây ra dau kh?): ...chính là ái n?y dua d?n tái sanh, câu h?u v?i h? và tham, tìm c?u h? l?c ch? n?y ch? kia. T?c là d?c ái, h?u ái, phi h?u ái.

- Noi Di?t d?: ... chính là s? ly tham, do?n di?t, không có du tàn khát ái ?y, s? qu?ng b?, t? b?, gi?i thoát, không có ch?p tru?c.

Trong Kinh Vô Ngã Tu?ng n?y, ti?p theo Kinh Chuy?n Pháp Luân, Ð?c Ph?t v?ch rõ thêm:

- Noi thân tâm nam u?n n?y, s?c, th?, tu?ng, hành, th?c, vì dua d?n Kh?, B?nh ho?n, nênch?ng ph?i là Ta.

- Ð?i v?i m?i u?n, Ta ch?ng th? di?u khi?n chúng, khi?n cho chúng theo ý mu?n c?a Ta, nên nam th? u?n ch?ng ph?i là Ta.

- Nam u?n là vô thu?ng, kh?, ch?u s? bi?n ho?i, cho nên chúng ch?ng ph?i là Ta.

Kinh Vô Ngã Tu?ng d?y: Khi dã quán sát dúng nhu th?t r?ng thân tâm nam u?n ch?ng ph?i là Ta, hành gi? sanh ra nhàm chán (=y?m ly) d?i v?i nam u?n và do dó r?i du?c s? tham áimà gi?i thoát kh?i các l?u ho?c.

Tóm l?i, Kinh Vô Ngã Tu?ng b? túc cho Kinh Chuy?n Pháp Luân, v?ch rõ du?ng l?i phá b? s? c? ch?p bám vào thân tâm nam u?n n?y, l?y dó là cái Ta, cái T? ngã, v?n ch?ng có th?t và là m?t tà ki?n c?n ph?i quét s?ch kh?i tâm thanh t?nh.

* * *

Phân do?n

Kinh van ghi trong Ð?i T?ng du?c chia ra làm 23 ti?u do?n, m?i ti?u do?n có dánh s? th? t?. Nay xin s?p x?p các ti?u do?n l?i thành các m?c chánh, nhu sau:

I.- Tru?ng h?p nào Ð?c Ph?t nói Kinh Vô Ngã Tu?ng: các ti?u do?n 1) và 2)

II.- Nam u?n là vô ngã:

a.- S?c là vô ngã: các ti?u do?n 3) và 4)
b.- Th? là vô ngã: các ti?u do?n 5) và 6)
c.- Tu?ng là vô ngã: ti?u do?n 7)
d.- Các hành là vô ngã: các ti?u do?n 8) và 9)
e.- Th?c là vô ngã: các ti?u do?n 10) và 11)

III.- Nam u?n là vô thu?ng, kh?, ch?u s? bi?n ho?i:

a.- Quán S?c là vô thu?ng,...: ti?u do?n 12)
b.- Quán Th?, Tu?ng, các Hành là vô thu?ng: các ti?u do?n t? 13) d?n 15)
c.- Quán Th?c là vô thu?ng : ti?u do?n 16)

IV.- Quán ni?m nhu th?t mu?i m?t phuong di?n c?a nam th? u?n:

a.- S?c: ti?u do?n 17)
b.- Th?, Tu?ng, Các Hành: các ti?u do?n 18), 19), 20)
c.- Th?c : ti?u do?n 21)

V.- Lý Vô Ngã dua d?n s? nhàm chán nam u?n, d?n d?n s? ly tham và ti?n t?i gi?i thoát: ti?u do?n 22)

VI.- Hi?u qu? c?a b?n Kinh: nam v? T? kheo du?c gi?i thoát kh?i các l?u ho?c: ti?u do?n 23).

* * *

Gi?i Nghia

Chi?u theo Kinh van, xin l?n lu?t tìm hi?u Nghia các danh t? chuyên môn v? Ph?t h?c.

Kinh Vô Ngã Tu?ng:

Kinh = b?n van ghi chép l?i l?i Ð?c Ph?t hay các v? B? tát thuy?t gi?ng v? giáo lý cùng các du?ng l?i tu t?p. Tam t?ng Kinh di?n = ba gi? Kinh, g?m có: (1) Lu?t t?ng, ghi chép các di?u gi?i lu?t do Ð?c Ph?t d?t ra mà ngu?i tu hành ph?i tuân theo; (2) Kinh t?ng, g?m có các b? nhi?u b?n Kinh, Tru?ng B? Kinh, Trung B? Kinh, Tuong Ung B? Kinh, Tang Chi B? Kinh vàTi?u B? Kinh: (3) Lu?n T?ng, g?m có Vi di?u pháp (A t? d?t ma) và các b?n lu?n gi?i thích rõ thêm các di?u ch? d?y trong Kinh t?ng.

Vô Ngã Tu?ng: Vô =ch?ng có; Ngã = Ta; Tu?ng = hình tu?ng. Vô Ngã Tu?ng = ch?ng có cái Ta, ch?ng ph?i là Ta, ch?ng ph?i là T? Ngã c?a Ta. Nói cách gi?n d? cho d? hi?u, Kinh n?y ch?ng t? r?ng thân tâm con ngu?i ch?ng ph?i là Ta; noi thân tâm n?y ch?ng có cái chi tinh túy, thu?ng còn, b?n ch?t d? g?i dó là cái Ta; trong thân tâm nam u?n, ch?ng có m?t u?n nào d?ng làm ch? t? d? g?i dó là Ta c?.

M?t th?i, Th? tôn ? Bàrànasi...: Thông thu?ng, m?i b?n Kinh d?u m? d?u b?ng câu: Tôi nghe nhu v?y (Nhu th? ngã van), dó là l?i Ngài A nan, th? gi? c?a Ð?c Ph?t Thích ca, dã nghe Kinh và nh?c l?i. Vì b?n Kinh n?y du?c nói vào lúc Ð?c Ph?t v?a m?i thành d?o, ngài A nan còn chua di tu, nên ch?ng th?y ghi câu nói trên. M?t th?i, ? dây, can c? theo l?ch s? Ph?t giáo, dó là vào kho?ng dôi ba ngày sau khi Ð?c Ph?t thuy?t gi?ng Kinh Chuy?n Pháp Luân vào dêm trang tròn tháng B?y, duong l?ch.

Th? tôn: Th? = th? gian; tôn = tôn kính. Th? tôn là b?c du?c c? th? gian, Tr?i và Ngu?i, d?u tôn tr?ng. Ðây là m?t trong mu?i danh hi?u c?a Ð?c Ph?t. Lúc Ngài còn t?i th?, các d? t? c?a Ngài g?i Ngài là Th? tôn, còn Ð?c Ph?t, Ngài t? xung là Nhu Lai.

Bàrànasi (Ba la n?i): tên cu c?a thành ph? Varanasi, thu?c ti?u bang Utta Pradesh, ?n d?, n?m bên b? sông H?ng. Noi dây có nhi?u thánh tích Ph?t giáo.

Isipatana: vu?n Chu Tiên do? x?; t?c truy?n noi dây xua kia có nhi?u v? Tiên b? do? dã tu hành d?c d?o.

Vu?n L?c Uy?n: vu?n nai; L?c = con nai; Uy?n = vu?n hoa

Nam v? T? kheo: T? kheo = tu si Ph?t giáo, âm ch? Pali là Bhikkhu, ngu?i xu?t gia di tu, th? 250 gi?i c?m. Nam v? T? kheo n?y tru?c kia dã tu theo phép kh? h?nh cùng v?i Sa môn C? dàm (tên c?a Ð?c Ph?t Thích ca khi chua thành d?o). Ðó là các Ngài: Ki?u tr?n nhu, Bà sa ba, B?t d?, Ma ha nam và Át b?.

Ti?u do?n 1) và 2): Hai ti?u do?n m? d?u bài Kinh cho bi?t trong tru?ng h?p nào Ð?c Ph?t dã thuy?t gi?ng Kinh n?y. Theo giáo lý Ð?i Th?a, ti?u do?n 1) du?c g?i là thông t? có ghi l?c ch?ng ch?ng tín: tín, van, th?i, ch?, x?, chúng; ? Kinh n?y ch? có 4 ch?ng tín: th?i (M?t th?i),ch? (Th? tôn), x? (Ba la n?i, vu?n L?c uy?n), chúng (nam v? T? kheo); còn thi?u 2 ch?ng tín:tín và van (Tôi nghe nhu v?y). Ti?u do?n 2) du?c g?i là bi?t t?.

[Thông t? là t?a chung cho m?i b?n kinh. Bi?t t? là t?a riêng cho m?t b?n kinh. L?c ch?ng ch?ng tín là sáu lo?i b?ng c? ch?ng minh b?n Kinh th?t s? dã du?c Ph?t gi?ng, vào lúc nào, t?i dâu, có ai tham d? nghe.]

S?c = hình s?c, t?c là hình th? và màu s?c. Nghia r?ng c?a s?c là ph?n v?t ch?t. ? dây ch?S?c l?i có nghia là s?c thân, t?c là tâm thân v?t ch?t có d?y d? các giác quan và b? ph?n.

Vô ngã = ch?ng ph?i là Ta.

"Mong r?ng s?c c?a tôi là nhu th? n?y,... ch?ng ph?i nhu th? n?y": Câu n?y hàm ý r?ng: tôi mu?n s?c c?a tôi chi?u theo ý mu?n c?a tôi mà tr? nên nhu th? n?y,( ph?i t?t d?p hon); ho?c s?c c?a tôi ph?i theo l?nh c?a tôi mà ch?ng tr? nên nhu th? n?y, (d?ng quá x?u xí nhu v?y).Nói cách khác, S?c là vô ngã, ch?ng ph?i là Ta, vì S?c dâu có ch?u làm theo ý mu?n c?a Ta,dâu ch?u cho Ta sai khi?n nó, dâu tuân theo l?nh c?a Ta.

Th? = c?m th?, c?m giác, t?c là s? hay bi?t noi thân tâm có các c?m giác nhu nóng, l?nh, dau nh?c, tê, sung su?ng, kh? s?, hay dê mê, v.v... Ph?t h?c phân bi?t ba lo?i c?m th?: (1) kh? th?(= c?m giác khó ch?u), (2) l?c th? (=c?m giác tho?i mái, sung su?ng) và (3) th? vô ký (= c?m giác trung hoà, ch?ng vui mà cung ch?ng kh?).

Tu?ng = tu tu?ng, tri giác, t?c là nh?ng ý tu?ng kh?i lên trong tâm, nhon có s? ti?p xúc gi?a nam giác quan v?i c?nh v?t bên ngoài, và gi?a ý v?i ý can bên trong tâm. Tu?ng còn g?i làni?m: chánh ni?m là ý ni?m chon chánh; còn v?ng tu?ng là ý ni?m sai l?m.

Hành = hành d?ng, t?c là nh?ng vi?c làm xãy ra ? bên ngoài, b?ng l?i nói ho?c b?ng d?ng tác, và ? bên trong, b?ng ý nghi. Ý nghi kh?i sanh trong tâm, khi?n cho tâm tr? nên d?ng, dó là tâm hành. Nh?ng hình th?c chuy?n d?ng c?a tâm còn du?c g?i là tâm s?; có t?t c? 52 tâm s?, vì th? nên trong Kinh n?y g?i là các hành (ti?u do?n 8) ).

Th?c = s? hay bi?t xãy ra trong tâm. Do s? ti?p xúc gi?a con m?t (nhãn can) v?i c?nh v?t bên ngoài, xãy ra nhãn th?c, n?u có s? chú tâm nhìn d?n. Có 6 th?c: nhãn th?c, nhi th?c, t? th?c, thi?t th?c, thân th?c, và ý th?c. Giáo lý Ð?i th?a có thêm m?t na th?c (còn g?i là truy?n t?ng th?c, th?c th? b?y n?y khi?n ta ch?p ngã ); và a l?i da th?c (còn g?i là tàng th?c, noi luu tr? các ch?ng t? thi?n và ác dã gây ra trong quá kh?).

Các ti?u do?n t? 3) d?n 11) xét d?n nam th? u?n: s?c u?n, th? u?n, tu?ng u?n, hành u?n và th?c u?n.

Th? u?n = còn g?i là ?m. Th? = bám ch?t vào; u?n = t?p h?p l?i thành nhóm, có tánh cách che m?.

Vì con ngu?i c? bám vào nam th? u?n, cho dó là Ta, nên Ð?c Ph?t trong các ti?u do?n v?a qua ch?ng minh cho ta th?y, ch?ng có u?n nào là c?a Ta, là Ta, là t? ngã c?a Ta c?.

T? ngã: T? = chính mình; Ngã = Ta. Ch? t? ngã ám ch? ph?n tinh túy, c?t lõi ? t?n bên trong còn l?i sau khi dã b? các ph?n ph? thu?c di, m?i g?i d?y là cái Ta th?t s?.

Trong câu "... ch?ng ph?i là C?A TA, ch?ng ph?i là TA, ch?ng ph?i là T? NGÃ c?a TA" , nên nh?n rõ s? ti?m ti?n (gia tang d?n d?n thêm lên) trong ý ni?m: t? c?a Ta (= Ngã s?), là v?t, hay vi?c ? bên ngoài Ta, d?n ngay trên chính thân Ta (= Ngã), cho chí d?n ph?n tinh túy, c?t lõi bên trong Ta (= T? Ngã c?a Ta). Nói cách khác, (1) là c?a Ta, thì còn bên ngoài Ta, (2) là Ta, thì dang ? trên thân Ta, (3) là T? ngã c?a Ta, thì dã d?n ph?n c?t lõi là Ta r?i; n?u b? cáiT? ngã c?a Ta di, thì ch?ng còn gì h?t ráo d? có th? g?i du?c dó là Ta n?a.

Vô thu?ng: Vô = ch?ng có; Thu?ng = thu?ng còn, có dó hoài hoài. Vô thu?ng là b? bi?n d?i, ch?ng h?ng còn; nay có dó, mai l?i m?t di.

Kh? = dau kh?, ch?ng du?c tho?i mái, b?t to?i nguy?n hay là ch?ng du?c v?a ý vì gây ra khó ch?u.

L?c = vui.

Bi?n ho?i: Bi?n = thay d?i, ch?ng gi? nguyên hình th? và b?n ch?t; Ho?i = hu ho?i, b? tiêu di?t m?t. Bi?n ho?i là s? thay d?i di d?n s? tàn t? và s? hu? di?t.

Quán = quan sát k? lu?ng và tu?ng t?n, dùng trí hu? soi chi?u d? ti?n g?n d?n chon lý.

Các ti?u do?n t? 12) d?n 16) ch?ng minh r?ng nam u?n là vô thu?ng, kh?, ch?u s? bi?n ho?i,cho nên ph?i quán chúng (nam u?n) ch?ng ph?i là c?a Ta, là Ta, là T? ngã c?a Ta.

Quá kh? = th?i gian dã qua. Quá = dã qua; Kh? = di.

V? lai = th?i gian s?p d?n. V? = chua; Lai = d?n.

Hi?n t?i = th?i gian ngay trong lúc dang nói. Hi?n = tru?c m?t dây; T?i = ? noi n?y dây.

N?i = bên trong; Ngo?i = bên ngoài.

Thô = thô so, v?ng v?; T? = t? nh?, khéo léo.

Li?t = h? li?t, d?, x?u, thua kém;Th?ng = uu th?ng, t?t, hon.

Nhu th?t quán: quán dúng theo s? th?t là nhu th?. Nhu th?t quán t?c là v?a quán sát v?a suy g?m theo dúng nhu s? th?t.

Chánh trí hu? = trí thông minh chon chánh, t?c là trí hi?u bi?t dúng d?n, sáng su?t, theo sát v?i chánh d?o và chon lý.

Các ti?u do?n t? 17) d?n 21) xét v? mu?i m?t phuong di?n c?a m?i u?n, quán sát chúng th?t k? lu?ng dúng nhu s? th?t và di d?n k?t lu?n nam u?n ch?ng ph?i là c?a Ta, là Ta, là T? ngã c?a Ta.

Ða van Thánh d? t?: ngu?i d? t? (= h?c trò) c?a b?c Thánh, bi?t nghe nhi?u. Ða = nhi?u; Van = nghe; Thánh = b?c tu hành dã gi?i thoát kh?i vòng sanh t?; Ð? = em; T? = con.

Y?m ly: Y?m = chán ghét; Ly = lià xa. Khi nói "ngu?i dó có v? y?m th? quá!", ta mu?n nói, dó là ngu?i chán d?i, hay bi quan. ? dây, y?m ly ch? d?n tâm tr?ng c?a ngu?i tu hành th?y thân tâm n?y gây dau kh?, b?nh ho?n cho ta, nên trong tâm kh?i lên s? nhàm chán d?i v?i thân tâm, ch?ng còn tìm c?u các thú vui v?t ch?t cho thân tâm n?a.

Ly tham: Ly = lià xa; Tham = ham mu?n quá l?m. Ngu?i ly tham là ngu?i d?t b? du?c các d?c v?ng (= các ham mu?n), d?p du?c s? bám níu vào các thú vui v?t ch?t cho thân tâm.Tham là m?t món d?c, trong tam d?c: tham, sân, si. (= ba m?i d?c l?n là tham, gi?n và si mê.)

Gi?i thoát: Gi?i = c?i m? kh?i ch? b? ràng buôc; Thoát = vu?t kh?i ch? kh? s?. Gi?i thoát, ? dây, ch? s? vu?t kh?i các cu?c sanh t? kh? dau c?a c?nh tái sanh Luân h?i. (Luân h?i: Luân =bánh xe; H?i = tr? l?i; Luân h?i là c?nh sanh ra, l?n lên r?i ch?t, d? l?i sanh ra, r?i ch?t n?a, c? quay vòng vòng mãi ch?ng ng?ng.)

Sanh dã t?n: ch?m d?t s? tái sanh (= sanh tr? l?i.) (T?n = d?t, h?t.)

Ph?m h?nh: H?nh tu thanh t?nh gi? tròn không dâm d?c. Ph?m, ti?ng Pali là Brahma, là cõi Tr?i S?c gi?i, chúng sanh trên dó ch?ng còn lòng d?c, s?c thân d?p d? và th? m?ng r?t lâu dài. (Chúng ta dang s?ng trong cõi D?c gi?i, th?p hon).

Nh?ng vi?c nên làm dã làm: dây t?c là vi?c gi?i thoát kh?i m?i l?u ho?c (=s? thi?u sót, sai l?m hay phi?n não) và s? ch?m d?t cu?c tái sanh trong cõi Luân h?i.

Không còn tr? lui tr?ng thái n?y n?a: t?c là ch?ng còn trong tình tr?ng ph?i tái sanh trong vòng Luân H?i. Có th? hi?u tr?ng thái n?y là tr?ng thái b?t thoái chuy?n, nghia là ch?ng h? lùi s?t tr? l?i n?a.

Ti?u do?n 22) nêu rõ hi?u l?c c?a Lý Vô Ngã: hành gi? dã thông d?t Lý Vô ngã, thì tr? nên y?m ly d?i v?i thân tâm nam u?n, lià xa tham ái và tr? nên gi?i thoát.

Thuy?t = nói.

Hoan h? = vui m?ng.

Tín th?: Tín = tin tu?ng; Th? = nghe nh?n l?i d?y.

L?u ho?c: L?u = r? ch?y; Ho?c = di?u sai l?m, thi?u sót. L?u ho?c t?c là các phi?n não bên trong tâm, r? ch?y ra ngoài b?ng thái d? hay hành d?ng. Ba l?u ho?c chánh là tham, sân, si.

Ch?p th?: Ch?p = n?m gi?; Th? = n?m trong tay. Ch?p th? là bám níu khu khu, c? gi? l?y th?t ch?t ch?a, ch?ng h? ch?u tháo g? hay c?i m? ra.

Ti?u do?n 23) k?t thúc b?n Kinh Vô Ngã Tu?ng, nói lên hi?u l?c c?a Kinh là khi?n cho tâm c?a nam v? T? kheo du?c gi?i thoát kh?i m?i l?u ho?c và t? b? s? ch?p th?.

* * *

Xu?t x?

B?n Kinh trên dây du?c trích t? Ð?i T?ng Vi?t Nam, thu?c Tuong Ung B? Kinh, Quy?n 3, Ph?m th? B?y: Tham luy?n, các trang t? 125 d?n 129.

B?n Kinh n?y do Hoà Thu?ng Thích Minh Châu, Vi?n tru?ng Vi?n Ð?i H?c V?n H?nh Sàigòn d?ch. Kinh dã du?c k?t t?p trong T?ng Pali, b? Samyutta Nikaya, quy?n III, b?n kinh s? 66.