
Gi?i thi?u: Ðây là bài Pháp d?u tiên Ð?c Ph?t thuy?t gi?ng cho nam anh em Ki?u Tr?n Nhu t?i vu?n L?c Uy?n sau khi Ngài d?c d?o. Bài Pháp n?y tóm t?t các di?m chính y?u c?a Ð?o Gi?i Thoát, dó là T? Di?u Ð? và Bát Chánh Ð?o.
Sau dây là b?n d?ch c?a Ph?m Kim Khánh trong quy?n "Ð?c Ph?t và Ph?t Pháp", nguyên tác c?a Hòa Thu?ng Narada (The Buddha and His Teachings). Ngoài ra, còn có m?t b?n d?ch khác c?a Hòa Thu?ng Thích Minh Châu trong Tuong Ung B? Kinh do Vi?n Nghiên C?u Ph?t H?c Vi?t Nam (Chùa V?n H?nh) xu?t b?n nam 1993, và m?t b?n lu?c d?ch c?a HT Thích Thi?n Châu (xem ph?n cu?i).
-oOo-
Lúc ?y tôi có nghe nhu th? này:
M?t th?i n?, lúc Ð?c Th? Tôn ng? t?i vu?n L?c Uy?n (1) x? Isipatana (2), g?n Benares, Ngài d?y nam v? t? khuu nhu sau:
"H?i n?y các T? Khuu, có hai c?c doan (anta) mà hàng xu?t gia (pabbajitena) ph?i tránh:
T? b? c? hai c?c doan ?y, Nhu Lai (5) dã ch?ng ng? con du?ng Trung Ð?o (Majjhima Patipada), là con du?ng dem l?i nhãn quan (cakkhu) và tri ki?n (nana) và dua d?n an t?nh (vupasamaya) (6), trí tu? cao siêu (abhinnãya) (7), giác ng? (sambhodhaya) (6) và Ni?t Bàn.
H?i các T? Khuu, con du?ng Trung Ð?o mà Nhu Lai dã ch?ng ng?, con du?ng dem l?i nhãn quan và tri ki?n và dua d?n an t?nh, trí tu? cao siêu, giác ng? và Ni?t Bàn là gì?
Chính là Bát Chánh Ð?o (con du?ng có tám chi) -- là Chánh Ki?n (samma ditthi), Chánh Tu Duy (samma samkappa), Chánh Ng? (samma vaca), Chánh Nghi?p (samma kammanta), Chánh M?ng (samma ajiva), Chánh Tinh T?n (samma vayama), Chánh Ni?m (samma sati), và Chánh Ð?nh (samma samadhi). H?i này các T? Khuu, dó là con du?ng Trung Ð?o mà Nhu Lai dã ch?ng ng?.
(Ð?c Ph?t gi?ng ti?p:)
H?i này các T? Khuu, bây gi?, dây là Chon Lý Cao Thu?ng v? S? Kh? (dukkha - ariya - sacca, kh? thánh d?):
Sanh là kh?, già là kh?, b?nh là kh?, t? là kh?, s?ng chung v?i ngu?i mình không ua thích là kh?, xa lìa ngu?i thân yêu là kh?, mong mu?n mà không du?c là kh?, tóm l?i chính thân ng? u?n là kh? (9).
Bây gi?, h?i này các T? Khuu, dây là Chon Lý Cao Thu?ng v? Ngu?n G?c c?a S? Kh? (dukkha-samudaya-ariya-sacca, t?p kh? thánh d?):
Chính Ái D?c là nguyên nhân c?a s? tái sanh (ponobhavika). Ái h?p v?i tâm thi?t tha khao khát, bám víu cái n?y hay cái kia (d?i s?ng). Chính là Ái, deo níu theo nh?c d?c ngu tr?n (kamatanha), ái, deo níu theo s? sinh t?n (bhavatanha, sanh ái, luy?n ái trong ý tu?ng cho r?ng v?n v?t là tru?ng t?n vinh c?u), và ái, deo níu theo ý tu?ng không sinh t?n (vibhavatanha, vô sanh ái, luy?n ái trong ý tu?ng cho r?ng sau cái ch?t là hu vô).
Bây gi?, h?i này các T? Khuu, dây là Chon Lý Cao Thu?ng v? S? Di?t Kh? (dukkha-nirodha-ariya-sacca, di?t kh? thánh d?):
Ðó là s? xa lánh tr?n v?n và s? t?n di?t chính cái ái ?y. Ðó là s? r?i b?, s? t? khu?c, s? thoát ly, và s? tách r?i ra kh?i tâm ái d?c.
Bây gi?, h?i này các T? Khuu, dây là Chon Lý v? Con Ðu?ng d?n d?n S? Di?t Kh? (dukkha-nirodha-gamini-patipada-ariya-sacca, d?o di?t kh? thánh d?):
Ðó là Bát Chánh Ð?o: Chánh Ki?n , Chánh Tu Duy, Chánh Ng?, Chánh Nghi?p, Chánh M?ng, Chánh Tinh T?n , Chánh Ni?m, và Chánh Ð?nh.
I-1) Ðây là Kh? Thánh Ð?
Nhu v?y, h?i này các T? Khuu, d?i v?i các pháp chua t?ng du?c nghe tru?c kia, nhãn quan, tri ki?n, trí tu?, minh sát tu?, và ánh sáng phát sanh d?n Nhu Lai.
I-2) Kh? Thánh Ð? này ph?i du?c nh?n th?c (parinneya)
Nhu v?y, h?i này các T? Khuu, d?i v?i các pháp chua t?ng du?c nghe tru?c kia, nhãn quan, tri ki?n, trí tu?, minh sát tu?, và ánh sáng phát sanh d?n Nhu Lai.
I-3) Kh? Thánh Ð? này dã du?c nh?n th?c (parinnata).
Nhu v?y, h?i này các T? Khuu, d?i v?i các pháp chua t?ng du?c nghe tru?c kia, nhãn quan, tri ki?n, trí tu?, minh sát tu?, và ánh sáng phát sanh d?n Nhu Lai.
II-1) Ðây là T?p Kh? Ð?
Nhu v?y, h?i này các T? Khuu, d?i v?i các pháp chua t?ng du?c nghe tru?c kia, nhãn quan, tri ki?n, trí tu?, minh sát tu?, và ánh sáng phát sanh d?n Nhu Lai.
II-2) T?p Kh? Ð? n?y ph?i du?c t?n di?t (pahatabba)
Nhu v?y, h?i này các T? Khuu, d?i v?i các pháp chua t?ng du?c nghe tru?c kia, nhãn quan, tri ki?n, trí tu?, minh sát tu?, và ánh sáng phát sanh d?n Nhu Lai.
II-3) T?p Kh? Thánh Ð? này dã du?c t?n di?t (pahinam)
Nhu v?y, h?i này các T? Khuu, d?i v?i các pháp chua t?ng du?c nghe tru?c kia, nhãn quan, tri ki?n, trí tu?, minh sát tu?, và ánh sáng, phát sanh d?n Nhu Lai.
III-1) Ðây là Di?t Kh? Thánh Ð?
Nhu v?y, h?i này các T? Khuu, d?i v?i các pháp chua t?ng du?c nghe tru?c kia, nhãn quan, tri ki?n, trí tu?, minh sát tu?, và ánh sáng phát sanh d?n Nhu Lai.
III-2) Di?t Kh? Thánh Ð? n?y ph?i du?c ch?ng ng? (sacchikatabba)
Nhu v?y, h?i này các T? Khuu, d?i v?i các pháp chua t?ng du?c nghe tru?c kia, nhãn quan, tri ki?n, trí tu?, minh sát tu?, và ánh sáng phát sanh d?n Nhu Lai.
III-3) Di?t Kh? Chánh Ð? n?y dã du?c ch?ng ng? (sacchikatam)
Nhu v?y, h?i này các T? Khuu, d?i v?i các pháp chua t?ng du?c nghe tru?c kia, nhãn quan, tri ki?n, trí tu?, minh sát tu?, và ánh sáng phát sanh d?n Nhu Lai.
IV-1) Ðây là Ð?o Di?t Kh? Thánh Ð?
Nhu v?y, h?i này các T? Khuu, d?i v?i các pháp chua t?ng du?c nghe tru?c kia, nhãn quan, tri ki?n, trí tu?, minh sát tu?, và ánh sáng phát sanh d?n Nhu Lai.
IV-2) Ð?o Di?t Kh? Thánh Ð? n?y ph?i du?c phát tri?n (bhavetabbam)
Nhu v?y, h?i này các T? Khuu, d?i v?i các pháp chua t?ng du?c nghe tru?c kia, nhãn quan, tri ki?n, trí tu?, minh sát tu?, và ánh sáng phát sanh d?n Nhu Lai.
IV-3) Ð?o Di?t Kh? Thánh Ð? n?y dã du?c phát tri?n (bhavitam)
Nhu v?y, h?i này các T? Khuu, d?i v?i các pháp chua t?ng du?c nghe tru?c kia, nhãn quan, tri ki?n, trí tu?, minh sát tu?, và ánh sáng phát sanh d?n Nhu Lai.
(Ð? k?t lu?n bài Pháp, Ð?c Ph?t, d?y:)
H?i này các T? Khuu , ngày nào mà tri ki?n tuy?t d?i nhu th?c c?a Nhu Lai v? b?n pháp thánh d?, du?i ba s?c thái và mu?i hai phuong th?c (10) chua du?c hoàn toàn sáng t? thì, cho d?n ch?ng ?y, Nhu Lai không xác nh?n tru?c th? gian g?m chu Thiên, Ma Vuong và Ph?m Thiên, gi?a các chúng Sa-Môn, Bà-La-Môn, Tr?i và Ngu?i r?ng Nhu Lai dã ch?ng ng? Vô Thu?ng Chánh Ð?ng Chánh Giác (anuttaram samma sambodhim)
Ð?n khi, h?i này các T? Khuu, tri ki?n tuy?t d?i nhu th?c c?a Nhu Lai v? b?n pháp thánh d?, du?i ba s?c thái và mu?i hai phuong th?c dã tr? nên hoàn toàn sáng t? thì, ch? d?n ch?ng ?y, Nhu Lai m?i xác nh?n tru?c th? gian g?m chu Thiên, Ma Vuong và Ph?m Thiên, gi?a các chúng Sa-Môn, Bà-La-Môn, Tr?i và Ngu?i r?ng Nhu Lai dã ch?ng ng? Vô Thu?ng Chánh Ð?ng Chánh Giác.
Và lúc ?y tri ki?n và tu? giác phát sanh d?n Nhu Lai (nanadassana) -- Tâm c?a Nhu Lai dã hoàn toàn gi?i thoát m?t cách v?ng ch?c, không còn lay chuy?n, và dây là ki?p s?ng cu?i cùng, không còn sinh t?n nào khác n?a (11)."
Ð?c Ph?t gi?ng nhu th? ?y và các v? T? Khuu l?y làm hoan h? tán duong l?i d?y c?a Ð?c Th? Tôn.
Khi Ð?c Ph?t gi?ng xong bài Pháp, Pháp Nhãn (Dhammacakkhu) (12) c?a Ngài Ki?u-Tr?n-Nhu (Kondanna) không còn vu?ng b?i, h?t b?n nho, và Ngài th?y r?ng: "cái gì có sanh t?c ph?i có di?t " (13).
Lúc Ð?c Th? Tôn chuy?n Pháp Luân, chu Thiên trên qu? d?a c?u hoan hô: "Pháp luân này qu? th?t tuy?t di?u! Không có sa môn, bà la môn, chu Thiên, Ma Vuong hay Ph?m Thiên nào trên th? gian có th? gi?ng du?c, Ð?c Th? Tôn dã v?n chuy?n Pháp Luân t?i vu?n L?c Uy?n, ch? Chu-Thiên-Ð?a X? (Isipatana) g?n Ba-La-N?i (Benares)."
Nghe nhu v?y chu thiên ? các cung Tr?i T? Ð?i Thiên Vuong, Ðao L?i, D? Ma, Ðâu Xu?t Ðà, Hóa L?c Thiên, Tha Hóa T? T?i, và chu Thiên ? cõi Ph?m Chúng Thiên, Brahma Purohita, Ð?i Ph?m Thiên, Thi?u Quang Thiên, Vô Lu?ng Quang Thiên, Quang Âm Thiên, Thi?u T?nh Thiên, Vô Lu?ng T?nh Thiên, Bi?n T?nh Thiên, Quang Qu? Thiên, Vô Tu?ng Thiên, Vô Phiên Thiên, và chu Thiên ? c?nh gi?i Hoàn Toàn Tinh Khi?t, c?nh gi?i Tru?ng C?u, Thanh T?nh, Ð?p Ð?, Quang Ð?ng và T?i Thu?ng, cung d?ng thanh hoan hô.
Chính t?i lúc ?y, trong kho?nh kh?c ?y, ti?ng hoan hô th?u d?n c?i Ph?m Thiên. Mu?i ngàn th? gi?i ?y ch?n d?ng, lung lay và rung chuy?n m?nh m?.
M?t hào quang r?c r? phát chi?u, r?i sáng th? gian, sáng t? hon hào quang c?a chu Thiên nhi?u. Ð?c Th? Tôn nói: "Kondanna qu? dã ch?ng ng?, Kondanna qu? dã ch?ng ng? ".
Do dó Ngài Kondanna có tên là Annata Kondanna (A nhã Ki?u Tr?n Nhu).
Kinh Chuy?n Pháp Luân
Dhammcakkappavattana sutta
Chú thích: